Een gezond gewicht voor je hond behouden

Overgewicht schaadt de levenskwaliteit én levensverwachting van je hond. Honden met overgewicht lopen meer risico op ernstige gezondheidsproblemen en leven mogelijk tot twee jaar korter dan honden met een gezond gewicht. 

Overgewicht bij honden: 

• Vermindert de levenskwaliteit (gewrichtspijn, minder mobiliteit, lagere hitte-tolerantie) 
• Verkort de levensduur 
• Maakt klinische en chirurgische ingrepen moeilijker 
• Verhoogt het risico bij narcose 

Overgewicht hangt samen met of verergert door: 

• Orthopedische aandoeningen 
• Hart- en longziekten 
• Pancreatitis 
• Suikerziekte (Diabetes mellitus) 
• Sommige huidaandoeningen 
• Sommige vormen van kanker 

Een ideaal lichaamsgewicht past bij het ras, de leeftijd en lichaamsbouw van je hond. Elk dier heeft zijn eigen ideale gewicht, dat essentieel is voor de algemene gezondheid. 

Regelmatig wegen op een weegschaal is een nauwkeurige manier om gewichtsveranderingen te volgen. Dit is snel, makkelijk en objectief, maar toont niet de lichaamssamenstelling (vet versus spiermassa). 

Daarom wordt lichaamsconditiescore (BCS) aanbevolen als aanvulling. Hierbij wordt naar de vorm van je hond gekeken en de vetlaag op het lichaam beoordeeld. Dit geeft een indicatie of je hond ondergewicht, een gezond gewicht of overgewicht heeft. De methode vereist oefening – vraag je dierenarts om begeleiding. 

BCS-Uitleg: 

• Optimaal (BCS 4-5/9): Houd dit gewicht aan. Raadpleeg je dierenarts. 
• Ondergewicht (BCS <4/9): Je hond moet aankomen. Raadpleeg je dierenarts. 
• Overgewicht (BCS 6-7/9): Je hond moet afvallen voor een betere gezondheid. Raadpleeg je dierenarts. 
• Obesitas (BCS 8-9/9): Ernstig overgewicht, gezondheid is aangetast. Je hond moet dringend afvallen. Raadpleeg je dierenarts. 

Begin al jong met het beoordelen van de lichaamsconditie, zelfs tijdens de groeifase. Je ziet je hond elke dag, wat het lastiger maakt om over- of ondergewicht op te merken. Weeg je hond en gebruik BCS regelmatig. Het is makkelijker om kleine aanpassingen te doen dan een volledig afvaltraject te starten bij zichtbaar overgewicht (BCS 6 of hoger).  Let extra goed op bij puppy’s: overvoeding kan tot groeistoornissen en levenslang overgewicht leiden. Gebruik groeicurves via je dierenarts. 

• Beperk het dagelijkse aantal traktaties en kauwsnacks 
• Gebruik (een deel van) de gewone voeding als traktatie 
• Gebruik kleine traktaties – wat klein is voor een mens, is groot voor een hond 
• Vermijd calorierijke snacks of tafelrestjes 

Factoren die de dagelijkse energiebehoefte beïnvloeden: 

• Geslacht: Vrouwtjes en gecastreerde reuen hebben een hoger risico op obesitas. 
• Sterilisatie/Castratie: Hormonale veranderingen verminderen het verzadigingsgevoel. 
• Leeftijd: Oudere honden bewegen minder → pas voeding aan. 
• Inactiviteit: Vermindert energieverbruik → zorg voor dagelijkse beweging. 
• Na gewichtsverlies: Voorkom terugval, let op porties

Factoren die bepalen hoeveel je hond eet: 

• Ras en individu: Sommige rassen (zoals Labradors) zijn gevoeliger voor gewichtstoename. 
• Voedingskeuze: Kies voeding die voldoende verzadiging geeft, aangepast aan levensfase en activiteitsniveau. ‘Light’- en dieetvoeding bevat minder calorieën maar voldoende voedingsstoffen en meer vezels/eiwitten → meer verzadiging bij grotere porties. 

Raadpleeg je dierenarts of voedingsdeskundige voor advies. 

• Continue toegang tot voer (naar believen): Niet geschikt voor honden die gevoelig zijn voor overgewicht. 
• Twee maaltijden per dag: Beter dan één grote maaltijd. 
• Voeding afwegen: Scheppen met een beker is onnauwkeurig. 
• Voedingsverrijking: Verlengt de eettijd, stimuleert geest en lichaam, en versterkt de band. Gebruik puzzels, likmatten, of verstopspelletjes. 

Traktaties zijn nuttig bij training en het vormen van een band met je hond, maar bevatten extra calorieën. Ze mogen nooit meer dan 10% van de dagelijkse energiebehoefte bedragen. 
Tafelrestjes kunnen bedelgedrag stimuleren en moeten ook in die 10% worden meegerekend. Let op: sommige voedingsmiddelen zijn giftig voor honden. 

• Weeg je hond maandelijks en pas de voeding aan 
• Kies voeding passend bij levensfase (pup/senior) 
• Verlaag de voeding na sterilisatie/castratie 
• Houd je hond in goede fysieke conditie – plan minstens een half uur per dag beweging en fysieke activiteiten in, die zijn afgestemd op de individuele mogelijkheden van je hond. Pas de voeding aan bij verminderde activiteit 
• Weeg de voeding, vermijd inschatting van de hoeveelheid 
• Traktaties, snacks en restjes mogen max. 10% van de dagelijkse caloriebehoefte zijn 
• Volg de overstapinstructies bij nieuw voer zorgvuldig 
• Een natvoer, of natgemaakt droogvoer kan de verzadiging verbeteren 

Voorbeelden: courgette, gekookte sperziebonen, yoghurt, tonijn, ei, koekjes – inclusief bijbehorende gramgewichten per 10 kcal. 

Voorbeelden: per gewichtsklasse (2 kg t/m 50 kg), hoeveel kcal en kJ 10% van de dagelijkse behoefte is. 

Als je hond al overgewicht heeft (BCS 6 of hoger), start dan een afvalprogramma in overleg met je dierenarts. Hoe dichter je hond bij het streefgewicht zit, hoe makkelijker het wordt. 
Het calorieverbruik moet flink omlaag, dus een speciaal uitgebalanceerd dieet is nodig. Deze bevatten meer voedingsstoffen en vaak meer eiwitten/vezels om een vol gevoel te geven ondanks minder calorieën.